Bersivek kurt
“Angeline” çîrokeke kurt e. Michael Rosen wê di beşa pêvekê ya pirtûka xwe de pêşkêş dike. Ev çîrok ne yek ji romanên navdar ên Émile Zola ye. Ew dihêle ku em li ser hunera wî ya edebî bifikirin. Di heman demê de, ew derfetekê dide me. Em dikarin têkiliya di navbera jiyana nivîskar û şertên dîrokî de lêkolîn bikin. Bi vî awayî, Angeline Émile Zola wekî berhemeke sirgûnê ya kêm naskirî derdikeve pêş.
“Angeline” ya Émile Zola di kîjan çarçoveya edebî de cih digire?
Michael Rosen di The Disappearance of Émile Zola de jiyana Zola vedibêje. Ew hem jiyana wî ya siyasî hem jî ya kesane vedikole. Lê herwiha, ew balê dikişîne ser nivîsên ku Zola di serdema xwe ya sirgûnê de nivîsîn. Pirtûk di dawiyê de pêvekek bi navê “Angeline” dihewîne.
Ev rêxistina pirtûkê girîng e. Ji ber ku xwendevan dikare ji şîroveya dîrokî derbasî nivîsa wî ya edebî bibe. Wiha ew bi xwe dibîne ka Zola çawa çîrok ava dike. Lê divê em cudahiyê biparêzin. Pêşkêşkirina çîrokê di pirtûka Rosen de bi serê xwe ne delîl e. Ew nîşan nade ku her hûrgiliya çîrokê rasterast ji jiyana nivîskar hatiye.
Çima divê em çîrokên kurt ên Zola jî bixwînin?
Navê Zola bi gelemperî bi romanên wî yên mezin ve girêdayî ye. Herwiha, ew bi tevgera naturalîzmê re tê naskirin. Lêbelê, çîrokên kurt dikarin aliyên din ên afirîneriya wî ya edebî nîşan bidin. Çîrokeke kurt dikare bi kêmtirîn peyvan karakterek, nakokiyek an rewşeke civakî ava bike.
Ji ber vê yekê, xwendina “Angeline” dikare nirxandina me ya li ser Zola firehtir bike. Em ne tenê li ser navdarî an rola wî ya siyasî disekinin. Em herwiha li ser şêwaza wî ya vegotinê û hunera çîrokbêjiyê difikirin.
Lêbelê, em dixwazin li ser mijar, sembol û karakterên çîrokê biryarek rast bidin. Ji bo vê, divê em nivîsa çîrokê bixwe bixwînin. Navê çîrokê bi tenê ji bo analîzeke bêalî û hûrgilî ne bes e.
Sirgûn çawa dikare li ser xebata edebî bandor bike?
Zola ji ber nivîsa “J’Accuse…!” hate mehkûmkirin. Piştre, di Tîrmeha 1898an de, ew ji Fransa çû Îngilîstanê. Wî li wir demek dirêj ma û karê nivîsandina xwe jî domand. Michael Rosen vê serdemê wekî beşeke girîng a jiyana wî vedikole.
Sirgûn dikare jiyana rojane ya nivîskar biguherîne. Cihê jiyanê, têkiliyên mirovî û zimanê derdorê diguherin. Hesta dûrketinê jî dikare bibe beşek ji tecrûbeya wî. Lê divê em texmîn nekin ku her çîrok rasterast ji bûyerên jiyanê derdikeve.
Bi vê hişmendiyê, em dikarin “Angeline” di çarçoveya jiyana Zola de bixwînin. Lê çîrok ne tenê belgeyeke otobiyografîk e.
Çawa “Angeline” dikare ji bo xwendekarên edebiyatê sûdmend be?
Xwendekar dikare di xwendina çîrokê de sê pirsan bipirse. Çîrok bi kîjan nakokiyê dest pê dike? Zola çawa agahiyan di nav vegotinê de belav dike? Di dawiyê de, çi hest an fikir di hişê xwendevan de dimîne?
Ev pirs rê didin me ku em çîrokê bi awayekî analîtîk bixwînin. Herwiha, ew rê li ber danberhevkirina “Angeline” û romanên din ên Zola vedikin. Lê encama analîzê divê li ser nivîsa çîrokê ya rastîn ava bibe. Divê ew ne li ser texmînên derbarê niyeta nivîskar de be.
Hûn dikarin Angeline Émile Zola bi serpêhatiya sirgûnê ya nivîskarekî din re bidin ber hev. Ji bo vê, binêrin: Sirgûnkirina Dostoyevskî li Sîbîryayê: Çar Salên li Girtîgeha Omskê.
Xalên sereke
- “Angeline” di pêveka pirtûka Michael Rosen de cih digire.
- Ji bo analîza rast, divê xwendevan li ser nivîsa çîrokê bixwe bisekine. Şertên jiyana Zola bi tenê ne bes in.
Çavkanî û xwendina zêde: Michael Rosen, The Disappearance of Émile Zola: Love, Literature and the Dreyfus Case (2017), Pêvek I: “Angeline”; nasandina pirtûkê li malpera Michael Rosen.
Derbarê Nivîskar de
